Η ΑΡΚΑΔΙΚΗ ΕΚΔΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΔΙΑ - «Σημάδια» του Δία στο όρος Λύκαιον της Αρκαδίας

 Αρκαδία Μαγική 

ΑΡΚΑΔΙΑ 

Η ΑΡΚΑΔΙΚΗ ΕΚΔΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΔΙΑ 

ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΑΛΛΙΜΑΧΟΝ...ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦEI 

ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΦΗΜΟΝ ΥΜΝΟΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΙΑΝ

Ο Καλλίμαχος ήταν αρχαίος ποιητής και επιγραμματοποιός (310 – 240 π.Χ.).

Πατέρας του ήταν ο Βάττος από την Κυρήνη. Μεγάλωσε και σπούδασε στην Αθήνα, αλλά πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του στην Αλεξάνδρεια ως διευθυντής της αλεξανδρινής βιβλιοθήκης. Άκμασε την εποχή των Πτολεμαίων Φιλάδελφου και Ευεργέτη.

Τα έργα που άφησε είναι πάρα πολλά, έξι Ύμνοι, 63 επιγράμματα και ένα επύλλιο, η «Εκάλη». Μερικά απο τα επιγράμματα: Ιούς άφιξις, Σεμέλη, Άργους οικισμοί, Αρκαδία, Γλαύκος, Ελπίδες. Επίσης έγραψε μια μεγάλη (από 120 βιβλία) εγκυκλοπαίδεια, που περιείχε τους πιο μεγάλους συγγραφείς και ποιητές με πληροφορίες για τη ζωή και το έργο τους. Ήταν ξακουστός για τα γεμάτα οξύτητα επιγράμματά του, που θεωρούνται εφάμιλλα αυτών του Σιμωνίδη.

Ένας από τους μαθητές του, και ισχυρός αντίζηλος και εχθρός του ήταν ο Απολλώνιος ο Ρόδιος, με τον οποίο φαίνεται ότι διαλάχτηκε αργότερα, αφού μετά θάνατον οι τάφοι τους ήταν ο ένας δίπλα στον άλλο...

ΠΗΓΗ. Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

~~~~~~~~~~~~

ΥΜΝΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΙΑΝ 

(Μέρος Ι)

1-40 

Στις σπονδές στον Δία τι άλλο θα ήτανε καλύτερο να τραγουδήσουµε παρά τον πάντοτε µεγάλο αυτόν θεό, τον παντοτινό άνακτα, τον διώκτη των Γιγάντων, που φέρνει δικαιοσύνη στα τέκνα του Ουρανού; Και πώς θα τον υµνήσουµε; Ως Δικταίο ή ως Λυκαίο; 

5 

Η ψυχή µου διχάζεται, αφού η γέννησή του είναι αµφισβητούµενη. Ω Δία, άλλοι λένε πως εσύ γεννήθηκες στα όρη της Ίδης κι άλλοι στην Αρκαδία· ποιοι από τους δυο, πατέρα, είπαν ψέµατα; «Οι Κρητικοί είναι πάντα ψεύτες!» Γιατί και τάφο, άρχοντά µου, οι Κρητικοί δολίως σού έκτισαν. Μα εσύ δεν πέθανες, αφού για πάντα υπάρχεις. 

10 

Στην Παρρασία σε γέννησε η Ρέα, εκεί που υπήρχε ένα βουνό σκεπασµένο ολόγυρα από θάµνους· εξ ου και ο χώρος ιερός. Και ούτε ζώο που έχει την ανάγκη της Ειλειθυίας δεν τον πλησιάζει ούτε γυναίκα, αλλά της Ρέας πανάρχαιο τόπο τοκετού τον αποκαλούν οι Απιδανείς.

15 

Εκεί αφού η µητέρα σε απόθεσε από τα βαθιά της σπλάχνα, αµέσως ζήτησε να βρει ρυάκι για να ξεπλύνει τις ακαθαρσίες του τοκετού και να λούσει το δικό σου σώµα. Όµως τότε ακόµη ο Λάδων δεν έρρεε µεγάλος ούτε ο Ερύµανθος, ο πιο διάφανος των ποταµών αλλά άνυδρη ήταν ακόµη 

20 

ολόκληρη η Αζανία. Σε λίγο όµως έµελλε να την αποκαλούν πολυύδατη· γιατί τότε, όταν η Ρέα έλυσε τη ζώνη της, πράγµατι πολλές βελανιδιές ύψωνε πάνω του ο εύυδρος Ιάων, πολλές άµαξες µετέφερε ο Μέλας, πολλά ερπετά έφτιαξαν τις φωλιές τους πάνω στον Καρίωνα, 

25 

παρ’ όλο το πολύ νερό που είχε, και άνθρωποι πεζοί διάβαιναν διψαλέοι πάνω από τον Κράθη και την πολυβότσαλη Μετώπη. Και το άφθονο νερό βρισκόταν κάτω από τα πόδια τους. Καθώς ήταν σε αδιέξοδο, είπε τότε η σεβαστή Ρέα: «Καλή µου Γη, γέννα κι εσύ, µα οι δικές σου ωδίνες είναι µικρές!». Αυτά είπε η θεά, και σηκώνοντας 

30 

ψηλά το µεγάλο της χέρι χτύπησε το βουνό µε το σκήπτρο. Κι αυτό για το χατίρι της σχίστηκε βαθιά στα δύο, κι άρχισε να ρέει µεγάλο ποτάµι. Κι αφού σου έπλυνε εκεί το σώµα, άρχοντα, σε τύλιξε στα σπάργανα και σε έδωσε στη Νέδα να σε πάει µέσα σε σπήλαιο κρητικό, εκεί κρυφά να µεγαλώσεις, 

35 

κοντά στην πιο σεβάσµια από τις νύµφες, που τότε την βοήθησαν στη γέννα, πρώτη αυτή στη γενιά της µετά τη Στύγα και τη Φιλύρα. Και η θεά δεν άφησε απλήρωτη τη χάρη αλλά ονόµασε εκείνο το ποτάµι Νέδα. Κι αυτό ξέχειλο κάπου στην ίδια την πόλη των Καυκώνων, που την ονοµάζουν Λέπρεο, 

40 

εκβάλλει στη θάλασσα, ενώ το παλαιότατο νερό του πίνουν οι απόγονοι της άρκτου, της κόρης του Λυκάονα.

ΤΟ (ΘΕΙΟΝ) ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΝ..

ΕΙΣ ΔΙΑΝ

Ζηνὸς ἔοι τί κεν ἄλλο παρὰ σπονδῇσιν ἀείδειν

λώϊον ἢ θεὸν αὐτόν, ἀεὶ μέγαν, αἰὲν ἄνακτα,

Πηλαγόνων ἐλατῆρα, δικασπόλον Οὐρανίδῃσι;

πῶς καί νιν, Δικταῖον ἀείσομεν ἠὲ Λυκαῖον;

5

ἐν δοιῇ μάλα θυμός, ἐπεὶ γένος ἀμφήριστον.

Ζεῦ, σὲ μὲν Ἰδαίοισιν ἐν οὔρεσί φασι γενέσθαι,

Ζεῦ, σὲ δ᾽ ἐν Ἀρκαδίῃ· πότεροι, πάτερ, ἐψεύσαντο;

Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται· καὶ γὰρ τάφον, ὦ ἄνα, σεῖο

Κρῆτες ἐτεκτήναντο· σὺ δ᾽ οὐ θάνες, ἐσσὶ γὰρ αἰεί.

10

ἐν δέ σε Παρρασίῃ Ῥείη τέκεν, ἧχι μάλιστα

ἔσκεν ὄρος θάμνοισι περισκεπές· ἔνθεν ὁ χῶρος

ἱερός, οὐδέ τί μιν κεχρημένον Εἰλειθυίης

ἑρπετὸν οὐδὲ γυνὴ ἐπιμίσγεται, ἀλλά ἑ Ῥείης

ὠγύγιον καλέουσι λεχώϊον Ἀπιδανῆες.

15

ἔνθα σ᾽ ἐπεὶ μήτηρ μεγάλων ἀπεθήκατο κόλπων,

αὐτίκα δίζητο ῥόον ὕδατος, ᾧ κε τόκοιο

λύματα χυτλώσαιτο, τεὸν δ᾽ ἐνὶ χρῶτα λοέσσαι.

Λάδων ἀλλ᾽ οὔπω μέγας ἔρρεεν οὐδ᾽ Ἐρύμανθος,

λευκότατος ποταμῶν, ἔτι δ᾽ ἄβροχος ἦεν ἅπασα

20

Ἀρκαδίη· μέλλεν δὲ μάλ᾽ εὔυδρος καλέεσθαι

αὖτις· ἐπεὶ τημόσδε, Ῥέη ὅτ᾽ ἐλύσατο μίτρην,

ἦ πολλὰς ἐφύπερθε σαρωνίδας ὑγρὸς Ἰάων

ἤειρεν, πολλὰς δὲ Μέλας ὤκχησεν ἁμάξας,

πολλὰ δὲ Καρίωνος ἄνω διεροῦ περ ἐόντος

25

ἰλυοὺς ἐβάλοντο κινώπετα, νίσσετο δ᾽ ἀνήρ

πεζὸς ὑπὲρ Κρᾶθίν τε πολύστιόν τε Μετώπην

διψαλέος· τὸ δὲ πολλὸν ὕδωρ ὑπὸ ποσσὶν ἔκειτο.

καί ῥ᾽ ὑπ᾽ ἀμηχανίης σχομένη φάτο πότνια Ῥείη·

«Γαῖα φίλη, τέκε καὶ σύ· τεαὶ δ᾽ ὠδῖνες ἐλαφραί.»

30

εἶπε καὶ ἀντανύσασα θεὴ μέγαν ὑψόθι πῆχυν

πλῆξεν ὄρος σκήπτρῳ· τὸ δέ οἱ δίχα πουλὺ διέστη,

ἐκ δ᾽ ἔχεεν μέγα χεῦμα· τόθι χρόα φαιδρύνασα,

ὦνα, τεὸν σπείρωσε, Νέδῃ δέ σε δῶκε κομίζειν

κευθμὸν ἔσω Κρηταῖον, ἵνα κρύφα παιδεύοιο,

35

πρεσβυτάτῃ Νυμφέων, αἵ μιν τότε μαιώσαντο,

πρωτίστη γενεὴ μετά γε Στύγα τε Φιλύρην τε.

οὐδ᾽ ἁλίην ἀπέτεισε θεὴ χάριν, ἀλλὰ τὸ χεῦμα

κεῖνο Νέδην ὀνόμηνε· τὸ μέν ποθι πολὺ κατ᾽ αὐτό

Καυκώνων πτολίεθρον, ὃ Λέπρειον πεφάτισται,

40

συμφέρεται Νηρῆι, παλαιότατον δέ μιν ὕδωρ

υἱωνοὶ πίνουσι Λυκαονίης ἄρκτοιο.

Αρκαδία Μαγική 

«Σημάδια» του Δία στο όρος Λύκαιον της Αρκαδίας

Ο Καλλίμαχος ο Κυρηναίος στον Υμνο του προς τον Δία αναφέρει χαρακτηριστικά: «Δία, εσύ λένε ότι γεννήθηκες στα Ιδαία Ορη. Δία, για σένα άλλοι λένε ότι γεννήθηκες στην Αρκαδία, ποιος από τους δύο είπε ψέματα; Οι Κρήτες είναι πάντα ψεύτες, διότι και τάφο για σένα κατασκευάσαν. Εσύ όμως δεν πέθανες. Θα είσαι εσαεί...».

Οι καλύτερες αποδείξεις ότι ο Δίας λατρευόταν στο όρος Λύκαιον, στην Αρκαδία, ήρθαν στο φως. Είναι το σήμα του κεραυνού σε ασήμι αλλά και ένα φυσικό ορυκτό, ο κεραυνίτης όπως ονομάζεται, που δημιουργείται όταν άμμος χτυπηθεί από κεραυνό. Τότε σχηματίζεται ένα υλικό που λάμπει σαν γυαλί....

Δεν ξέρουμε αν ο κεραυνίτης δημιουργήθηκε εκεί (και μάλιστα κατά τη διάρκεια κάποιας τελετής) ή αν μεταφέρθηκε από αλλού. Πάντως, οι ειδικοί από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνας έχουν μια επιπλέον απόδειξη ότι το ιερό ήταν αφιερωμένο στον Δία. Μαζί τους είναι και ο έφορος αρχαιοτήτων Αρκαδίας Μιχάλης Πετρόπουλος, ο οποίος συνοψίζοντας τα ευρήματα της τελευταίας ανασκαφικής περιόδου, λέει στο «Εθνος» πως είναι πολύ σημαντικά.

Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν φέτος όστρακα της Πρωτοελλαδικής ΙΙ περιόδου, κάτι πολύ σημαντικό, καθώς πηγαίνει τη χρήση του χώρου προς τα «πίσω», δηλαδή στο 2500 π.Χ. Βεβαίως, και τα λοιπά ευρήματα, που δείχνουν συνέχεια χρήσης από το 1200 π.Χ., έχουν κι αυτά τη δική τους σημασία. Δίνουν περισσότερα στοιχεία για τη διερεύνηση της επιστημονικής υπόθεσης πως ίσως η γενέτειρα του Δία να μην είναι η Κρήτη, αλλά η Αρκαδία.

ΚΑΛΛΙΣΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΡΚΑΔΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ

Ελένης Χαραλαμποπούλου – Δαμιανού.

«Παν ότι μοντέρνο υπάρχει στη ζωή μας,

Το οφείλουμε στους αρχαίους Έλληνες»

Oscar wilde

Είναι γνωστό, ότι η αρχαία Ελληνική κοινωνία ήταν μια κοινωνία αυστηρά αρσενική. Ο δούλος δεν είναι το μόνο πλάσμα, που δεν μετέχει στη δημοκρατία. Δίπλα του, το ίδιο περιφρονημένη με αυτόν, είναι και η γυναίκα. Η γυναίκα λογαριαζόταν για τα παιδιά, που θα έφερνε στον κόσμο, ιδιαίτερα τα αρσενικά. Οι άντρες ήσαν ....

πολεμιστές και οι γυναίκες παιδοποιοί. Όμως στην Αρκαδία, στη θρυλική αυτή χώρα του έρωτα και της ευδαιμονίας, στην Αχαϊκή κοινωνία,- (οι Δωριείς δεν κατέκτησαν την Αρκαδία)- και μέσα στα πλαίσια του πατριαρχικού δεσποτισμού, η θέση της γυναίκας ήταν κατά πολύ ανώτερη από εκείνη των γυναικών της Αθήνας, κατά την εποχή ακόμη του Περικλή.

Άντρες και γυναίκες κινιόνταν φυσικά και ελεύθερα στην υπαίθρια ζωή. Από όλους τους άλλους λαούς της Πελοποννήσου, στην Αρκαδία υπήρχε περισσότερη κοινωνική ισότητα και αγάπη για τους δημοκρατικούς θεσμούς. Η δημοκρατία ήταν το φυσιολογικό πολίτευμα στην Αρκαδία.

Τολμούν λοιπόν οι γυναίκες στη Αρκαδία, να ξεφύγουν από την «οικιακή» προδιαγεγραμμένη από αιώνες, κοινωνική συμμετοχή τους, και να εκθέσουν δημόσια τη χάρη και την ομορφιά τους, σε « Κ α λ λ ι σ τ ε ί α»! Και όχι μόνο γιατί η βράβευση του σωματικού κάλλους συνδυαζόταν με τη βράβευση της σωφροσύνης, της κοσμιότητας, της διοίκησης του οίκου…..

Γιατί σε όλες τις εποχές, σε όλες τις κοινωνίες, οι γυναίκες δεν παύουν να είναι γυναίκες. Στην αρχαία Ελλάδα τις γυναίκες έλουζαν οι δούλες και εκείνες έβαφαν τα μαλλιά τους, με παντός είδους χρώματα και φτιασιδώνονταν άγρια. Ιδεώδης ήταν για τις γυναίκες η άσπρη επιδερμίδα, γιατί μαρτυρούσε ότι η γυναίκα ήταν αρκετά πλούσια και δεν πήγαινε με τον ήλιο στην ύπαιθρο για αγροτικές εργασίες. Χρησιμοποιούσαν άσπρη πούδρα και κοκκινάδι στα μάγουλα. Το επίθετο«λευκώλενος» - η έχουσα λευκούς βραχίονες- ήταν κολακευτικό για μια γυναίκα της εποχής εκείνης.

Ο Όμηρος (1) αποκαλεί «λευκωλένους» τις Θεές Ήρα, Περσεφόνη, αλλά και θνητές: Την Ελένη, Ανδρομάχη, Ναυσικά, Αρετή κλπ. Φορούσαν πολύπτυχα ιμάτια, χρυσοκέντημα πολλές φορές, και μέσα κι έξω από το σπίτι, κίτρινους, πράσινους και θαλασσινούς χιτώνες, κομψά νυχτικά, φανταχτερά κοσμήματα.

Ο ήλιος, η θάλασσα, το ωραίο κλίμα έκαναν τη μεσογειακή ζωή γλυκιά και νωχελική….

Ο Παυσανίας (2) αναφέρει ότι σε μια ώρα προς το Δυτ. της Τραπεζούντας ( Μ α κ ρ ι ά Γ ο ρ τ υ ν ί α ), αριστερά του Αλφειού, μεταξύ του ποταμού και του χωριού Ίσιωμα Μεγαλοπόλεως, επί λοφίσκου, προς Ανατολάς του σημερινού χωριού Κυπαρίσσια, είναι τα ερείπια της πόλης, που λεγόταν Βασιλίς. « Επί εποχής μου», προσθέτει ο περιηγητής (176 μ.χ), « η πόλη αυτή είναι μόνο ερείπια και σώζεται μόνο το ιερό της Ελευσίνιας Δήμητρας», το οποίο πρέπει να είναι προγενέστερο του 4ου π.χ αιώνα, όπως είναι όλοι οι θρησκευτικοί τόποι, που διεσώθησαν στη Μεγαλόπολη.

Στην Αρκαδία , και στις παλιές Πελασγικές πόλεις, λάτρευαν οι θεοσεβείς Αρκάδες, με ξεχωριστή ευλάβεια, τη Δήμητρα και την κόρη της Περσεφόνη, «τις μεγάλες θεές», θεές που στη Αρκαδική γη ήσαν δυνάμεις γονιμότητας: γονιμότητας του θηλυκού όντος, του δεμένου με την αγροτική παραγωγή.

Στην κοινωνική διάρθρωση, η συσχέτιση των γυναικών με τη γέννηση και τη γονιμότητα είναι στην αρχαία Ελλάδα φανερή και η επίδραση της γυναικείας επιρροής ευνόητη.

Ένα κείμενο του Νικία(3), που διέσωσε ο Αθηναίος, δίνει την εξής μαρτυρία. « Γνωρίζω» γράφει ο Αθηναίος, « ότι οργάνωναν έναν αγώνα κ ά λ λ ο υ ς για τις γυναίκες». Στα Αρκαδικά του ο 

Κύψελος

Νικίας αποδίδει την οργάνωση του διαγωνισμού στον Κύψελο προσωπικά. « Είχε χτίσει», λέει, «μια πόλη στην πεδιάδα, κοντά στον Αλφειό, τη Βασιλίδα και, σ’ έναν ιερό περίβολο, έναν βωμό στην Ελευσίνια Δήμητρα. Προς τιμήν αυτής της θεάς συνέστησε μεταξύ άλλων και τα « Κ α λ λ ι σ τ ε ί α». Στον πρώτο διαγωνισμό βραβεύτηκε η σύζυγός του, Ηροδίκη». Αυτός ο αγώνας, συνεχίζει ο Αθηναίος, γίνεται και σήμερα (μέχρι νυν), στον 3ον μ.Χ αιώνα, και οι διαγωνιζόμενες καλούνται «χρυσοφόροι».

Το χωρίον αυτό του Αθηναίου, αφορά πασιφανώς στο ίδιο ιερό που αναφέρει ο Παυσανίας, στη Βασιλίδα. Η λατρεία της Ελευσίνιας Δήμητρας είναι τόσο παλιά όσο και η πόλη Βασιλίς και ο Κύψελος περιλαμβάνεται μεταξύ των πρώτων βασιλέων της Αρκαδίας(4). Επομένως χτίστηκε από έναν Αρκάδα και όχι από κάποιον απεσταλμένο της Ελευσίνας, όπως στο Φενεό. Δεν πρόκειται άλλωστε για «τελετή» (θρησκευτικό μυστήριο) προς τιμήν της Θεάς και της Κόρης, αλλά για μια «εορτή», τα Κ α λ λ ι σ τ ε ί α.

Αυτή η άμιλλα είναι ανάλογη με τα «Καλλιστεία της Αιολοαχαϊκής Λέσβου(5), της πατρίδας της λυρικής Σαπφούς, προς τιμήν της Θεάς Ήρας, προστάτιδας του νομίμου γάμου, της γονιμότητας και των τοκετών. Το πνεύμα προσιδιάζει με τη λατρεία της Δήμητρας ως «Καλλιγένειας» (αυτή που γεννά ωραία παιδιά) που γιορτάζεται στην Αθήνα, σα «Θεσμοφόρος» δηλαδή δημιουργός της πολιτισμένης ζωής. Τα Θεσμοφόρια, ήταν μια γιορτή στην Αθήνα προ τιμήν της Δήμητρας και γινόταν σε ανάμνηση της έναρξης του πολιτισμένου βίου μεταξύ των ανθρώπων, με την εύνοια της Θεάς Δήμητρας, που έδωσε τους πρώτους νόμος.

Η Τρίτη ημέρα της γιορτής λεγόταν «Καλλιγένεια» γατί επικαλούντο τη Θεά να τους χαρίσει ευτεκνία. Και στις δυο περιπτώσεις και στη Βασιλίδα και στη Λέσβο τιμάται μια θεά της γονιμότητας. Αναδεικνύοντας στα «Καλλιστεία» την πιο όμορφη γυναίκα ζητούσαν ουσιαστικά, με τη μεσολάβηση της θεάς, να πετύχουν ευημερία και γονιμότητα για την κοινότητα. Εξ άλλου η συμμετοχή στον «Περί κάλλους αγώνα» ήταν, χωρίς αμφιβολία, τιμή εξαιρετική, αφού οι συναγωνιζόμενες ήσαν «χρυσοφόροι», είχαν δηλαδή το δικαίωμα να φορούν κεντημένα με χρυσάφι (6) ρούχα, ενώ δυο ιεροί νόμοι στην Αρκαδία επιτάσσουν, ότι οι πιστές πρέπει να παρουσιάζονται μπροστά στην θεά ντυμένες σεμνά. Απαγόρευσαν να μπαίνουν στο ναό της θεάς με χρυσά κοσμήματα, εκτός εάν τα αφιέρωναν στη θεά.

Αλίκη Διπλαράκου

Η επίκληση λοιπόν «χρυσοφόροι» μας πείθουν ότι πρόκειται περί «εορτής» και όχι περί «τελετής» (θρησκευτικού μυστηρίου).

Τα « Καλλιστεία» εμφανίζονται λοιπόν για πρώτη φορά στην Αρκαδία, στο χωριό «Βασιλίς» κοντά στην Μεγαλόπολη, με αγωνοθέτη τον Κύψελο και με πρώτη βραβευθείσα τη γυναίκα του Ηροδίκη.

Είναι πράγματι εκπληκτικό ότι ο καθιερωθείς για πρώτη φορά στον σύγχρονο κόσμο, το 1929, και ενεργούμενος κάθε χρόνο, παγκόσμιος διαγωνισμός καλλονής, πανευρωπαϊκός και κατόπιν στις ΗΠΑ, αποτελεί αναβίωση των «Καλλιστείων της Αρχαίας Ελλάδας. Και τι ευτυχής συγκυρία! Στον πρώτο αυτό διαγωνισμό του 1929 ανακηρύχτηκε, κατ’ απόλυτη προτίμηση, Μις Ευρώπη, η Ελληνίδα Αλίκη Διπλαράκου.

___________
Για να τελειώσω με την αποφθεγματική φράση του Oscar wilde(7) «Παν ότι μοντέρνο υπάρχει στη ζωή μας, το οφείλουμε στους Αρχαίους Έλληνες!»
Σ Η Μ Ε Ι Ω Σ Ε Ι Σ
1. Όμηρος ΙΛ. 55.195 Οδ.Ζ 239.Σ 198.Τ.60. 2.- Παυσανίας 8, 29,5.
3.- Νικίας F. Gr.H 318F. Αθηναίος Δειπνοσοφιστής ΧΙΙΙ, 609 ef. 4.- Παυσανίας 8.5.6.
5.-MP. Nilsson gr. Feste.p. 57 et n, 2 6.-Stiglis. Die Grossen Gottinnen Arcadiens p. 58-59
7.- Oscar Wilde “ Intentions”

Για την Αντιγραφή:

Βαγγέλης Κ. Χριστόπουλος ,B GIRAKAS

Κυκλοφόρησε το "Αρκαδικό Βήμα" με θέματα, "Σήμα κινδύνου εκπέμπει η Ρωμαϊκή Έπαυλη του Ηρώδη Αττικού στην Αρκαδία", "Η 33η Γιορτή κάστανου στην Καστάνιτσα" "Coco-Mat - Μια καρδιά από την καρδιά για την καρδιά", "Πελοπόννησος EXPO" 9-13 Νοεμβρίου 2016, στην Τρίπολη

    Τοπικός  Τύπος     

δείτε ολόκληρη την εφημερίδα στο:    http://selides-arkadias.blogspot.gr/

Ναός Επικούριου Απόλλωνα

Στην αρχαία αρκαδική πόλη Φιγαλεία δέσποζε ένας από τους επιβλητικότερους ναούς της αρχαιότητας, αφιερωμένος στον Επικούριο Απόλλωνα. Οι κάτοικοι της περιοχής ανήγειραν το ναό αυτόν ως ευχαριστία προς το θεό, για την προστασία που τους παρείχε στη διάρκεια μιας επιδημίας λοιμού. Η προσωνυμία «επικούριος», άλλωστε, σήμαινε αρωγός, βοηθός. Ο ναός εντοπιζόταν στην περιοχή Βάσσες και ήταν θεμελιωμένος επάνω στο φυσικό βράχο του όρους Κωτιλίου. Περί τον 7ο αιώνα υπήρχε εκεί προγενέστερος ναός του Απόλλωνα Βασσίτα, ο οποίος γνώρισε και μεταγενέστερες φάσεις, όπως μαρτυρούν πολυάριθμα ευρήματα. Στην τελευταία φάση του ο ναός χτίστηκε κατά το δεύτερο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. και αποδίδεται με μεγάλη πιθανότητα στον Ικτίνο, αρχιτέκτονα του Παρθενώνα. Ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα φημίζονταν για το κάλλος του. Για τη διακόσμησή του χρησιμοποιήθηκε μια μεγάλη ποικιλία υλικών και τεχνοτροπιών, ενώ η ζωφόρος εντυπωσιάζει με την απόδοση των σκηνών και την κινητικότητα των μορφών. Η σπουδαιότητα του ναού αυτού γίνεται έκδηλη από το γεγονός ότι ήταν το πρώτο μνημείο της ελληνικής κλασικής αρχαιότητας που συμπεριλήφθηκε στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Στις Βάσσες της Φιγαλείας, αρχαίας αρκαδικής πόλης που βρίσκεται στο σημερινό Νομό Ηλείας, υπάρχει ένας ιδιαίτερα εντυπωσιακός ναός, αφιερωμένος στον Επικούριο Απόλλωνα. Ο ναός δεσπόζει σε υψόμετρο 1.130 μ. επάνω στο φυσικό βράχο του όρους Κωτιλίου, και στέκει ως υπενθύμιση της βοήθειας (επικουρίας) που είχε προσφέρει ο θεός στους κατοίκους, όταν κινδύνεψαν από επιδημία πανώλης. Ο ναός χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. και είναι κατά πάσα πιθανότητα δημιούργημα του Ικτίνου, αρχιτέκτονα του Παρθενώνα. Είναι από τα πιο εντυπωσιακά μνημεία που μας έχει κληροδοτήσει ο αρχαίος κόσμος, όχι μόνο επειδή έχει διατηρηθεί σε εξαιρετική κατάσταση, αλλά και λόγω του μοναδικού του κάλλους, που εξυμνήθηκε ήδη από την αρχαιότητα. Ο περιηγητής Παυσανίας, ο οποίος τον επισκέφθηκε κατά τις πολυάριθμες περιηγήσεις του, δήλωσε εντυπωσιασμένος από την ομορφιά και την αρμονία του.

Ο ναός αποτελεί έναν εξαιρετικό συνδυασμό αρχαϊκών, κλασικών και παραδοσιακών αρκαδικών στοιχείων. Η εξωτερική κιονοστοιχία του ακολουθεί αυστηρά δωρικό ρυθμό, ενώ στο εσωτερικό του ο γλυπτικός διάκοσμος είναι πιο περίπλοκος. Στον πρόναο και τον οπισθόδομο υπάρχουν δύο κίονες εν παραστάσει, κι έτσι ο ναός αυτός έχει καταχωρηθεί στους δωρικούς, δίστυλους εν παραστάσει περίπτερους ναούς. Στον σηκό εντοπίζεται σειρά εντοιχισμένων ιωνικών κιόνων, ενώ ένας κορινθιακός κίονας στέκει μόνος του, ανάμεσα στους δύο τελευταίους ιωνικούς κίονες που βρίσκονται κοντά στο άδυτο. Το κιονόκρανο αυτού του μοναχικού κίονα θεωρείται το αρχαιότερο σωζόμενο δείγμα.

Ο ναός αυτός ξεχωρίζει από άλλους της ίδιας περιόδου και στο ότι έχει κατασκευαστεί με διεύθυνση από βορρά προς νότο, κάτι που πιθανότατα συνδέεται με τη λατρειά των Αρκάδων, καθώς ο προσανατολισμός αυτός απαντάται και σε άλλους ναούς της περιοχής. Συστηματικές ανασκαφές στην περιοχή ξεκίνησαν το 1812, οπότε ήλθε στο φως το κορινθιακό κιονόκρανο, καθώς και τμήμα της ζωφόρου, η οποία από το 1815 βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο. Η ζωφόρος αυτή, η οποία βρισκόταν στο εσωτερικό του σηκού, περιλάμβανε δύο αναπαραστάσεις: τη μάχη ανάμεσα στους Έλληνες και τις Αμαζόνες και τη μάχη μεταξύ Λαπίθων και Κενταύρων, ένα θέμα που απαντάται αρκετά συχνά στην αρχαία ελληνική διακοσμητική. Μέσα στον επόμενο αιώνα δραστηριοποιήθηκαν στην περιοχή αρκετές ακόμη αρχαιολογικές αποστολές, οι οποίες έδωσαν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του μνημείου. Το 1982 δόθηκε εντολή για την αποκατάστασή του από το Υπουργείο Πολιτισμού, κάτι που κρίθηκε απαραίτητο, καθώς κλιματολογικές και γεωλογικές συνθήκες αποτελούν σημαντική απειλή για την ακεραιότητά του.

________________
http://www.mythicalpeloponnese.gr/.

Η Συνεστίαση και η κοπή της πίτας του Συλλόγου Αρκάδων Ραφήνας, Νέας Μάκρης & Μαραθώνα "Ο Θ. Κολοκοτρώνης" την Κυριακή 7 Φεβρουαρίου 2016.

   Εκδήλωση   

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Η Συνεστίαση και η κοπή της πίτας του Συλλόγου Αρκάδων 

Ραφήνας, Νέας Μάκρης & Μαραθώνα "Ο Θ. Κολοκοτρώνης" την Κυριακή 7 Φεβρουαρίου 2016.

δείτε περισσότερα στο: 
http://syllogos-arkadon.blogspot.gr/

«1ο Φιλολογικό Κυριακάτικο Πρωϊνό», παρουσίαση του βιβλίου «Αρκαδία και Φιλοσοφία» του Δημ. Ζ. Ανδριόπουλου ομ. Καθηγητή Φιλοσοφίας του Α.Π.Θ.

   ΕΚΔΗΛΩΣΗ   

             ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΩΝ

ΜΑΡΑΘΩΝΑ – ΝΕΑΣ ΜΑΚΡΗΣ – ΡΑΦΗΝΑΣ

     «Ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ»

                     ~~~~~~

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Ο Σύλλογος Αρκάδων Μαραθώνα, Νέας Μάκρης & Ραφήνας «ο Θ. Κολοκοτρώνης»

και η εφημερίδα «Αρκαδικό Βήμα»,

σας προσκαλούν στο «1^ο Φιλολογικό Κυριακάτικο Πρωϊνό»,

την Κυριακή 6 Δεκεμβρίου 2015 και ώρα 10.30 π.μ.

στην Αίθουσα διαλέξεων του Μουσείου Μαραθώνιου Δρόμου,

στην Λεωφ. Μαραθώνος & 25^ης Μαρτίου, Μαραθώνα, τηλ. 22940-67617

Για την παρουσίαση του βιβλίου «Αρκαδία και Φιλοσοφία»

του Δημ. Ζ. Ανδριόπουλου ομ. Καθηγητή Φιλοσοφίας του Α.Π.Θ.

Για το έργο και το βιβλίο θα μιλήσουν:  Κων/να Νασιάκου, Δρ. Φιλολογίας,

Κυριάκος Κατσιμάνης Καθηγητής Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Και ο τιμώμενος καθηγητής Δημ. Ανδριόπουλος θα μιλήσει για την πορεία του,
από την Μεγαλόπολη Αρκαδίας, στην Αθήνα και από εκεί στο Εδιμβούργο
για σπουδές, στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης ως Καθηγητής για πολλά χρόνια.

Από εκεί επιστροφή στην Ελλάδα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 

με ενδιάμεσες επισκέψεις στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Σύντομο  χαιρετισμό θα απευθύνει ο Πρόεδρος του Συλλόγου Αρκάδων Πέτρος Κατσής.

Την εκδήλωση θα συντονίσει ο Πάνος Αϊβαλής, δημοσιογράφος.

~~~~~~~~~~~

Δείτε περισσότερα για το τελευταίο βιβλίο του καθηγητή Δημ. Ζ. Ανδριόπουλου

_______________________

http://syllogos-arkadon.blogspot.gr/2015/10/blog-post_30.html

Το ντοκιμαντέρ «Αρκαδία χαίρε» του Φίλιππου Κουτσαφτή προβάλλεται από την Πέμπτη 15/10 στις αίθουσες της Αθήνας

Ζουμπουλάκης Γιάννης 

Et in Arcadia ego

O σκηνοθέτης της μνημειώδους «Αγελάστου πέτρας» Φίλιππος Κουτσαφτής επιστρέφει με ένα νέο ντοκιμαντέρ που αφορά την Αρκαδία και μιλά για τη σημασία της μνήμης και της ανακάλυψης της ιστορίας ενός τόπου που είναι μέρος της αναζήτησης ταυτότητας

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  18/10/2015 εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ

  

«Σε καμία περίπτωση ένας σκηνοθέτης δεν πρέπει να λέει κάτι περισσότερο από το έργο του» θα μου πει ο Φίλιππος Κουτσαφτής στο σπίτι του, στου Γκύζη, όπου τον συνάντησα με αφορμή την τελευταία δημιουργία του, το ντοκιμαντέρ «Αρκαδία χαίρε». «Δεν είμαι καθόλου καλός σε αυτά» συνέχισε αναφερόμενος στην προώθηση της ταινίας του μέσω αυτής της συνέντευξης. «Με την "Αγέλαστο πέτρα" με ρωτούσαν "γιατί στην Ελευσίνα; Πώς βρέθηκες εκεί;". Ενα ερώτημα που δεν έχω απαντήσει ακόμα. Θεωρώ ωστόσο ότι αν αυτό δεν έχει απαντηθεί μέσα από την ταινία δεν έχει νόημα να πω κάτι παραπάνω...».

Με άλλα λόγια, ο Φίλιππος Κουτσαφτής δεν είναι ιδιαίτερα ομιλητικός σε ό,τι αφορά την κουβέντα γύρω από το έργο του. Προτιμά να μιλά το ίδιο το έργο του. Και αν πάμε πίσω 15 περίπου χρόνια, όταν ο Κουτσαφτής, κατ' αρχάς διευθυντής φωτογραφίας (ο οποίος είχε σπουδάσει μηχανολόγος), απεδείχθη εξαιρετικός ντοκιμαντερίστας με την «Αγέλαστο πέτρα», θα δούμε ότι δεν είχε καταβάλει ελάχιστη προσπάθεια τότε για τη διαφήμισή της. Παρ' όλα αυτά, με λίγη πίεση μπορεί να αναπτύξει κάποιες σκέψεις και το μυαλό του είναι πραγματικά σπάνιο σε ό,τι αφορά την ελληνική κινηματογραφία.

«Η Αρκαδία παραπέμπει σε έναν κόσμο πριν από το προπατορικό αμάρτημα, όταν ο έρωτας ήταν άδολος» ακούμε τον ίδιο να αφηγείται πάνω από τις εικόνες του ντοκιμαντέρ «Αρκαδία χαίρε» που μετά την πρεμιέρα του  στο φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης τον περασμένο Μάρτιο, απέσπασε προσφάτως το βραβείο κοινού στο τελευταίο φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας.

Εικόνες από τον τόπο τού σήμερα συνδυάζονται με την πλούσια ιστορία του νομού και στοιχεία της μυθολογίας εμπλέκονται εμπνευσμένα με αποσπάσματα από τον «Βυσσινόκηπο» του Τσέχοφ. Η μάχη της Μαντίνειας και ο Επαμεινώνδας δίπλα στη γιαγιά που δουλεύει το στάρι, το Παλλάντιο με τους πρώτους οικιστές της Ρώμης, δίπλα στη μετανάστρια από τη Βουλγαρία που αγαπά την Αρκαδία επειδή της θυμίζει τη δική της πατρίδα. Ακούγονται λέξεις που δεν συναντώνται πλέον, όπως το «σκαπετάω» που σημαίνει κάποιος που χάνεται από τα μάτια μας ή έχει απομακρυνθεί τόσο που δεν ακούμε πια τη φωνή του. Θραύσματα εικόνων καταλήγουν σε ένα πολύ συγκινητικό, πολύ μεστό και σε αρκετά σημεία πολύ ποιητικό σύνολο («Ακόμη και στον θάνατο υπάρχει Αρκαδία» ακούμε επίσης) όπου το κείμενο με την πολύ ζεστή φωνή του σκηνοθέτη συχνά κλέβει την παράσταση.

«Μπήκα σε αυτή τη διαδικασία για αυτό που μένει στο τέλος, που είναι αυτή η περιπέτεια της γνώσης» θα μου πει ο Κουτσαφτής. «Κατ' αρχάς της δικής μου. Ευτύχημα αν αυτή η γνώση μεταφέρεται και στους άλλους».

Η Αρκαδία «μου» πριν από το ντοκιμαντέρ

«Δεν ήξερα πολλά πράγματα (για την Αρκαδία), αν και η αλήθεια είναι ότι πριν από 15 χρόνια είχα δουλέψει ως διευθυντής φωτογραφίας στην ταινία "Πατρίδα είναι η παιδική ηλικία" του Αλέξανδρου Παπαηλιού. Είχαμε πάει σε αρκετά μέρη της, όχι τόσο όμως στην περιοχή όπου δούλεψα εγώ στο "Αρκαδία χαίρε". Εκείνη ήταν η μόνη φορά που είχα ταξιδέψει στην Αρκαδία συστηματικά. Υπάρχει κάτι το ιδιαίτερο στην Αρκαδία που δεν το συναντάς εύκολα στην ηπειρωτική Ελλάδα. Είναι όλο αυτό το φορτίο του μύθου και της ιστορίας που κουβαλά αυτός ο τόπος σε συνδυασμό με τον ίδιο τον χώρο».

Η Αρκαδία «μου» μετά το ντοκιμαντέρ

«Ανεξάρτητα από την πρώτη εντύπωση, έχω δαπανήσει αρκετά χρόνια, έξι τουλάχιστον, στην Αρκαδία για το "Αρκαδία χαίρε". Δεν είναι απλώς ένας τόπος που έχω επισκεφτεί μερικές φορές και μου έχει κάνει εντύπωση. Υπάρχει ένα εσωτερικό βίωμα από πίσω που όμως δεν μπορώ να το ορίσω και που δεν έχει μεγάλη σημασία να το πει κανείς στους αναγνώστες. Περισσότερη σημασία έχει αν θα το βρει ο αναγνώστης ως θεατής βλέποντας την ταινία. Ουσιαστική Αρκαδία "μου" είναι η ταινία μου».

Τόπος

«Ενας τόπος με γοητεύει όπως είναι σήμερα· αυτό που μεταφέρει από την Ιστορία, από τη μυθολογία, από όλο αυτό το πράγμα που είναι οι περισσότεροι τόποι στην Ελλάδα - χοντρικά μιλώντας. Η Αρκαδία έχει αυτό το αγιογραφικό τοπίο που είναι ιδιαίτερο, σε σχέση με άλλους τόπους που είναι πεδινοί, ή εν πάση περιπτώσει διαφορετικοί. Σε κάθε περίπτωση το να ανακαλύψεις την ιστορία ενός τόπου είναι μέρος της αναζήτησης της ταυτότητας».

Λόγος

«Αν και παραδόξως ανήκω στους ανθρώπους που δεν είναι σε θέση να γράψουν μια κάρτα, ένα μέρος των κειμένων (που ακούμε στην ταινία) είναι από τα ημερολόγια των γυρισμάτων. Κρατώ σημειώσεις στα γυρίσματα για να θυμάμαι τι γίνεται κάθε μέρα. Στην Ελευσίνα, για παράδειγμα, τραβούσα το φιλμ αλλά επί πέντε χρόνια δεν είχα τη δυνατότητα να δω τι τραβούσα. Προσπαθούσα λοιπόν να κρατήσω κάποιες σημειώσεις για να μη χαθώ εκ των υστέρων. Εκεί όμως διαπίστωσα ότι προσπαθώντας να γράψεις κάποια πράγματα τα οποία έχεις ήδη καταγράψει με άλλο τρόπο, το φιλμ για παράδειγμα, "φωτίζεις" άλλες πλευρές του ιδίου πράγματος. Ακόμη και μια λέξη μπορεί να σου ανοίξει άλλες πόρτες».  

Αφήγηση

«Επειδή το κείμενο στο "Αρκαδία χαίρε" είναι εν πολλοίς προσωπικό, μπήκα στον πειρασμό να το αφηγηθώ ο ίδιος. Το ίδιο είχα κάνει και στην "Αγέλαστο πέτρα". Δεν ξέρω αν έτσι νιώθω ασφαλέστερος αλλά σίγουρα βγάζω μια εικόνα που δεν είναι δική μου καθώς είμαι άνθρωπος χαμηλών τόνων. Προτιμώ να ακούω παρά να μιλάω.

Αποχωρισμοί

«Ενα πολύ σημαντικό μέρος του υλικού στο "Αρκαδία, χαίρε" είναι εκτός ταινίας. Στο μοντάζ βρίσκεσαι κάποια στιγμή σε αυτή την πολύ άβολη θέση όπου οι δυόμισι - τρεις ώρες πρέπει να γίνουν μιάμιση. Αρα, χωρίς αμφιβολία, πρέπει να αποχωριστείς κάποια πράγματα. Το υλικό υπάρχει βέβαια και αν κατορθώναμε να συνεννοηθούμε με τη Δημόσια Τηλεόραση θα μπορούσε να γίνει μια σειρά επεισοδίων - με την ταινία ως πιλότο. Γιατί η ελληνική τηλεόραση δεν έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί έναν τόπο πέντε - έξι χρόνια για να φτιάξει κάτι».

Η αγάπη για τους κλασικούς

«Με γοητεύει η αρχαιότητα, με γοητεύει κάτι αλλά δεν μπορώ να το προσδιορίσω. Δεν έχω σπουδάσει κάτι συναφές, μηχανολόγος σπούδασα στα χρόνια της νεότητας. Με ενδιαφέρει. Δεν μπορώ να πω κάτι παραπάνω».

Επιτυχία

«Η επιτυχία της "Aγελάστου πέτρας" ήταν πολύ μεγάλη και έφερε πολλά μαζί της. Εφερε άγχος, έφερε και απελευθέρωση. 'Η καλύτερα έκλεισα όλο αυτό που έλεγε ο Αντι Γουόρχολ ότι για όλους τους ανθρώπους αντιστοιχεί ένα πεντάλεπτο δημοσιότητας. Εκλεισα αυτόν τον λογαριασμό, για να μην πω ότι αυτό ήταν δεκάλεπτο, όχι πεντάλεπτο. Δεν υπάρχει παρακάτω».

Ζάκρος

«Εχω ξεκινήσει να καταγράφω κάποιο υλικό στη Ζάκρο, στο νοτιοανατολικό άκρο της Κρήτης. Το μινωικό ανάκτορο ανακαλύφθηκε από έναν σπουδαίο έλληνα αρχαιολόγο, τον Νικόλα Πλάτωνα. Εδώ και περίπου 25 χρόνια (πριν από την "Αγέλαστο πέτρα") γυρίζω πλάνα. Παρακολουθώ όμως τις αρχαιολογικές εξελίξεις και ταυτόχρονα ένα μικρό χωριό με το όνομα Ζάκρος, πέντε χιλιόμετρα πιο πάνω από το ανάκτορο. Το υλικό είναι τεράστιο αλλά δεν έχει σημασία. Το πιο σημαντικό είναι να βρεις έναν δρόμο για να αφηγηθείς μια ιστορία».

Μνήμη

«Η μόνη μας περιουσία. Τελεία. Ενα μέρος της δουλειάς που προσπαθώ να κάνω σχετίζεται με το πώς διαχειρίζεται κανείς τη μνήμη. Στην Ελευσίνα ήταν κάπως πιο έντονο γιατί εκεί ξεκίνησα πραγματικά να κινηματογραφώ τις σωστικές ανασκαφές. Σε ένα οικόπεδο, για παράδειγμα, αποκαλύπτονταν αρχαία, στη συνέχεια τα αρχαία έφευγαν και στο ίδιο σημείο κτιζόταν ένα κτίριο. Κατά συνέπεια ό,τι υπήρξε σε εκείνον τον χώρο δεν θα υπήρχε έπειτα από έξι μήνες όταν θα τελείωνε η διαδικασία. Αυτό γίνεται όπου υπάρχει ζωή πάνω σε αρχαίες πόλεις και κυρίως έγινε στην Αθήνα της ανοικοδόμησης των δεκαετιών '50, '60 και '70. Τα στοιχεία που κρατούνταν ήταν πολύ ελλιπή».

Το μεγάλο στοίχημα

«Δεν αρκεί να τραβήξεις κάποιες εικόνες· πρέπει αυτό στη συνέχεια να μεταγραφεί για να γίνει μνήμη μέσα από τον κινηματογράφο. Αυτό είναι πολύ δύσκολο. Αυτό είναι το στοίχημα. Θα μου πείτε, χρειάστηκε μια δεκαετία για την "Αγέλαστο πέτρα". Δεν έχει σημασία. Αυτά είναι πολύ μικρά πράγματα. Ούτε έχω κατά νου να αφήσω κάποια τεράστια παρακαταθήκη ταινιών. Ο Ηρόδοτος το είπε πολύ καλά με τρεις λέξεις: "θεωρίης είνεκεν εκδημείν", από την ανάγκη να βλέπω τον κόσμο έφυγα από την πατρίδα μου».

Γυρίσματα στην Αθήνα

«Το 1987, πολύ προτού πάω στην Ελευσίνα, είχα κάνει τη μικρού μήκους ταινία "Σεμνών Θεών" στον Κολωνό. Διαρκεί μόλις 25' και επίσης καταγράφει μια σωστική ανασκαφή· ένα μεγάλο δημόσιο έργο στην οδό Λένορμαν όπου είχε βρεθεί ένα τεράστιο νεκροταφείο που βυθίζεται κάτω από την Κωνσταντινουπόλεως. Είναι μια ταινία αρκετά αμήχανη, δεν μπορούσε να διαπραγματευτεί όλα αυτά τα ζητήματα που από τότε έμπαιναν επιτακτικά στη ζωή μας. Αλλά αυτή ήταν η ταινία που μου έδωσε την ιδέα της "Αγελάστου πέτρας", να επεξεργαστώ την ιδέα για το πόσο ενδιαφέρον θα ήταν να παρακολουθεί κανείς την εξέλιξη μιας πόλης μέσα στον χρόνο. Ετσι εστιάστηκε η Ελευσίνα που τότε δεν ήταν τόσο της μόδας όσο είναι σήμερα. Θα πρέπει επίσης να πω ότι σήμερα, με τη "Σεμνών Θεών" καταλαβαίνεις την αξία της μνήμης που λέγαμε πιο πριν. Σε μια συνέντευξη που οι δυο αρχαιολόγοι έδωσαν σε κάποιο έντυπο αρκετά χρόνια μετά, όταν ρωτήθηκαν  "και από όλα αυτά τι έμεινε;" απάντησαν: Δεν έμεινε τίποτε, εκτός από μια ταινία που γύρισε ο Κουτσαφτής».

Αίγινα

«Πριν από τέσσερα χρόνια αρχίσαμε να καταγράφουμε ανασκαφές στην Αίγινα γιατί αυτό είναι ένα στοιχείο που δεν επαναλαμβάνεται. Είναι μια ταινία που πραγματεύεται την τεράστια ιστορία της Αίγινας, από τη μέση εποχή, τη λεγόμενη του Χαλκού, που δεν υπήρχε η Αθήνα και η Αίγινα ήταν ένα από τα πολύ μεγάλα κέντρα όλου του Αιγαίου. Θα ακολουθήσει η πολύ μεγάλη φάση που έχει στην αχαϊκή εποχή με τον Ναό της Αφαίας και αυτά τα φοβερά γλυπτά που σώζονται στο Μόναχο σε πολύ καλή κατάσταση. Μετά έρχεται η καταστροφή της Αίγινας από την Αθήνα. Βέβαια τον ιστό της ταινίας τον ψάχνουμε ως την τελευταία στιγμή που η ταινία θα βρίσκεται στο μιξάζ. Μακάρι να ήταν τόσο απλό. Το ντοκιμαντέρ είναι ένα εντελώς χειροποίητο πράγμα. Κάθε τόπος θέλει το δικό του βάσανο και κυρίως να μπορέσει να βγει το αίσθημα του τόπου».

Υπομονή

«Είναι πολύ μεγάλα ζητήματα όλα αυτά. Κακώς τα φέραμε στα μέτρα μας και υποβαθμίσαμε λίγο τα πράγματα. Η Ελευσίνα είναι πολύ μεγάλο θέμα. Η Αρκαδία επίσης. Η Αίγινα επίσης. Θέλει περισσότερη δουλειά πάνω τους. Περισσότερη υπομονή. Εμείς στις προηγούμενες δεκαετίες τα βάλαμε στα μέτρα μας, μέσα σε μια εποχή αυταρέσκειας που δεν βλέπαμε παρακάτω».

πότε & πού:

H ταινία «Αρκαδία χαίρε» προβάλλεται από την Πέμπτη 15/10  στις αίθουσες της Αθήνας Ααβόρα και Ταινιοθήκη (Λαΐς) και στο Ολύμπιον Θεσσαλονίκης. Είναι παραγωγή του Κοινωφελούς Ιδρύματος Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος - ΒΙΟΧΑΛΚΟ

_____________

http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=746346